A Prayer At Super Bowl LV

Ian Bùi ghi chú cùng chuyển ngữ
 
 
Lần đầu tiên trong lịch sử National Football League (và có lẽ của cả thế giới thể thao), một thi sĩ đã đọc thơ mở màn giải vô địch Super Bowl vào đêm 7-2-2021 tại Tampa, Florida. Trước đó hai tuần cô Amanda Gorman cũng đã đọc thơ trong lễ nhậm chức Tổng thống Joe Biden và Phó tổng thống Kamala Harris. 
 
Cho Super Bowl LV, Amanda đã làm một bài thơ vinh danh ba nhân vật được liên đoàn NFL mời làm thủ quân danh dự, đại diện cho nhân viên tuyến đầu trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19: 
 
– James Martin, cựu chiến binh TQLC, đã dành nhiều thời gian giúp kẻ lạ người quen vượt qua cơn cấm túc bằng cách dùng livestream để kết nối mọi người qua internet;
– Trimaine Davis, giáo viên, giúp học sinh nghèo có laptop và wi-fi để học từ nhà, và mở những lớp workshop học hàm thụ;
– Suzie Donner, quản lý y tá, hỗ trợ bệnh nhân bằng video để họ được gặp mặt người thân; bản thân cô cũng có người nhà qua đời vì Covid.
 
Xem Amanda đọc thơ cho Super Bowl: https://youtu.be/-ejbSCjg2qo
 
oOo
 
Hợp Xướng Của Các Thủ Quân
 
“Chorus Of The Captains”
-by Amanda Gorman
 
Hôm nay chúng ta vinh danh họ
Ba người hùng, ba vị thủ quân.
Khi đất nước đang cơn nguy khó
Họ bước ra, tự nguyện xả thân
Vượt qua những yêu cầu, đòi hỏi
Của cộng đồng, xã hội và cư dân
Để dẫn đầu, giáo huấn, chữa lành.
 
James từng nếm vết thương chinh chiến
Nhưng vẫn không ngần ngại sẻ chia
Nhà của mình với trẻ lạc ngoài kia
Mặc đại dịch, anh vẫn stream trực tuyến
Bao trận game cho người thân kẻ quyến.
 
Một nhà giáo làm việc không biết mệt
Thầy Trimaine đã giúp khối học sinh
Nào laptop, hotspot và workshop
Cho các em có cơ hội tiến lên
Để thành công trên trường đời, trường lớp.
 
Cô Suzie, quản lý viên y tá
ICU [*] tại Bệnh viện Tampa
Nội và Ngoại, cô mất cả hai bà
Bởi dịch bệnh mang tên là Covid
Nỗi mình riêng không thể nào tả xiết
Gạt khổ tâm, cô khẳng quyết niềm tin
ICU làm chiến địa hy sinh
Tăng ý nghĩa người hùng nơi tiền tuyến.
 
Hợp xướng lên ta hãy cùng nhau tiến
Anh chị em, bao chiến sĩ can trường
Chia cho nhau lòng dũng cảm, tình thương
Vác trên vai lời thủ quân hiệu triệu
Bằng lẽ phải, công minh ta đồng điệu.
 
Đêm nay ta vinh danh ba người đó
Nhưng hằng ngày ta được họ xiển dương.
 
-ianbui dịch (2020.02.07)
 
[*] Intensive Care Unit – phòng chăm sóc người bị bệnh nặng
 

amansa

 
 

Nếu – If

Ian Bùi Chuyển Ngữ

485

Nếu anh giữ được cái đầu thật tỉnh
khi xung quanh bá tánh thảy rồ điên;
vẫn tự tin, mặc chúng nói quàng xiên
gieo ngờ vực, đổ cho anh tội lỗi;

Nếu anh biết đợi chờ không mệt mỏi,
biết người lừa nhưng từ chối lừa người,
bị ghét thù nhưng chẳng ghét thù ai,
không bẹo mình, chẳng chê bai tự phụ;

Nếu phải mơ—đừng để mơ làm chủ,
nếu tư duy—đừng lấy đó mục tiêu,
xem Vinh Quang và Thảm Bại đồng đều
vì coi chúng như mạo danh hai kẻ;

Nếu không chấp khi buộc nghe lý lẽ
của chính mình—sự thật phát từ tâm,
bị bóp méo bởi bọn đểu, cuồng, hâm
giở trò mèo mị dân, khăm công chúng;

Nếu anh biết nhận ra điều không đúng,
dẫu một đời vì chúng lỡ hy sinh—
giờ vỡ mộng, đành cúi xuống lượm lên
vác nghệ cụ cũ mòn đi xây lại;

Nếu có thể gom tiền đầy một vại,
cược hết vào cuộc úp ngửa rủi may
rồi thua sạch, gầy vốn lại một hai
mà chẳng hé nửa môi vì mất mát;

Nếu có thể bắt tim gan gân xác
chạy theo mình, dù chúng đã hụt hơi,
dẫu cho ngoài Ý Chí chẳng còn chi
vẫn lệnh rằng, “Cố lên!” cho đến chết;

Nếu phải đứng trước đám đông diễn thuyết
mà vẫn không đánh mất phẩm, hạnh, lề,
vẫn giữ được khuôn nề nếp chân quê
dẫu khi sánh vai cùng bề vua chúa;

Nếu bạn/thù không khiến anh đau khổ,
nếu mọi người luôn có chỗ cậy tin,
phút gian nan, dầu khó, sẽ nhẹ thênh
nếu anh lấp bằng sáu mươi giây bước:

Quả Đất này—cùng những gì đi trước,
sẽ thuộc về không ai khác, ngoài anh
—và sau cùng—khi lịch sử điểm danh,
này con ạ, anh sẽ thành người Lớn!

-ianbui phóng dịch (2019.01.01)
nguyên tác “If”, Rudyard Kipling

oOo

If

If you can keep your head when all about you
Are losing theirs and blaming it on you,
If you can trust yourself when all men doubt you,
But make allowance for their doubting too;
If you can wait and not be tired by waiting,
Or being lied about, don’t deal in lies,
Or being hated, don’t give way to hating,
And yet don’t look too good, nor talk too wise:

If you can dream—and not make dreams your master;
If you can think—and not make thoughts your aim;
If you can meet with Triumph and Disaster
And treat those two impostors just the same;
If you can bear to hear the truth you’ve spoken
Twisted by knaves to make a trap for fools,
Or watch the things you gave your life to, broken,
And stoop and build ’em up with worn-out tools:

If you can make one heap of all your winnings
And risk it on one turn of pitch-and-toss,
And lose, and start again at your beginnings
And never breathe a word about your loss;
If you can force your heart and nerve and sinew
To serve your turn long after they are gone,
And so hold on when there is nothing in you
Except the Will which says to them: ‘Hold on!’

If you can talk with crowds and keep your virtue,
Or walk with Kings—nor lose the common touch,
If neither foes nor loving friends can hurt you,
If all men count with you, but none too much;
If you can fill the unforgiving minute
With sixty seconds’ worth of distance run,
Yours is the Earth and everything that’s in it,
And—which is more—you’ll be a Man, my son!

-Rudyard Kipling (1865-1936)

In the bleak mid-winter | Trong u ám đêm đông dài

 

IN THE BLEAK MID-WINTER
Ý thơ: Christina Rossetti (1830-1894)
Giai điệu: Gustav Holt (1874-1934)

In the bleak mid-winter
Frosty wind made moan,
Earth stood hard as iron,
Water like a stone;
Snow had fallen, snow on snow,
Snow on snow,
In the bleak mid-winter,
Long ago.

Our God, Heav’n cannot hold him
Nor earth sustain;
Heav’n and earth shall flee away
When he comes to reign:
In the bleak mid-winter
A stable-place sufficed
The Lord God Almighty
Jesus Christ.

What can I give him,
Poor as I am?
If I were a shepherd
I would bring a lamb,
If I were a Wise Man
I would do my part,
Yet what I can I give him,
Give my heart.
https://youtu.be/pTzqMi2AQF8”


Lời Việt – Ian Bùi

TRONG U ÁM ĐÊM ĐÔNG DÀI

1. Trong u ám đêm Đông dài
Gió rít lên từng hơi
Nghe như khóc, tiếng con người
Trong giá băng ngập trời
Xuyên màn đêm hoa tuyết rơi đầy
Những cánh hoa màu trắng khôi
Trong u ám đêm Đông dài
Đêm Chúa Con chào đời

2. Người đã đến với nhân loài
Dương thế bao trần ai
Trong đêm vắng tiếng ru hời
Mang giấc mơ miệt mài
Chiên lừa lặng yên đứng trong ngoài
Máng cỏ khô làm chiếc nôi
Trong u ám đêm Đông dài
Đêm Chúa Cha làm người

3. Ta không có chi trên đời
Manh áo tơi sờn vai
Ta chỉ có trái tim này
Xin hiến dâng cùng Ngài
Dẫu trần gian muôn kiếp luân hồi
Hãy yêu thương và sống vui
Trong u ám đêm Đông dài
Thiên Chúa trao nụ cười

-ianbui
2020.12.25

Tiếc Thương

thơ Willam Wordsworth
IanBui chuyển ngữ

flag america

Ngơi nghỉ đi anh, chiến hữu
Trên đồng võ khí đã câm;
Sẽ không còn ai quấy nhiễu—
Đối phương, giọng súng giữa đêm…

Anh từng nằm quen trên đất
Nửa khuya chợt tỉnh bất nhân:
Rập rền rung rinh đại bác,
Bập bung trống trận xuất quân!

Sẽ không còn ai đánh thức
Trong trại binh của Tử thần;
Sẽ không còn đau với nhức,
Không còn sốt bởi vết thương.

Tất cả nằm im, bình thản,
Cỏ không ai giẫm đạp lên.
Tiếng hò reo giờ đình bản—
Cuộc hưu chiến của Bề trên!

Ngủ đi các anh, yên giấc
Trong tâm thức của mọi người;
Dựng chòi canh tôi sẽ gác
Không cho ai xỉa xói bươi.

Bao chiếc lều xanh nín lặng
Sẽ được trang trí bằng hoa:
Các anh giành cơn đau nặng,
Tiếc thương là việc của ta.

-ianbui
Memorial Day (2020.05.25)

oOo

Decoration Day

Sleep, comrades, sleep and rest
On this Field of the Grounded Arms,
Where foes no more molest,
Nor sentry’s shot alarms!

Ye have slept on the ground before,
And started to your feet
At the cannon’s sudden roar,
Or the drum’s redoubling beat.

But in this camp of Death
No sound your slumber breaks;
Here is no fevered breath,
No wound that bleeds and aches.

All is repose and peace,
Untrampled lies the sod;
The shouts of battle cease,
It is the truce of God!

Rest, comrades, rest and sleep!
The thoughts of men shall be
As sentinels to keep
Your rest from danger free.

Your silent tents of green
We deck with fragrant flowers;
Yours has the suffering been,
The memory shall be ours.

-William Wordsworth (1807-1882)

Tiếng Rên Của Một Người Rơm

ianbui

  • tưởng niệm 39 nạn nhân trên chiếc xe công tử thần tại Anh Quốc

 

Mẹ ơi có nghe
Nghe tiếng con đang kêu cầu
Xin hãy tha thứ cho đời con
Những lỗi lầm—
Những lỗi lầm khiến mẹ buồn đau.

Mẹ ơi thấu cho
Con chết bởi không thở được
Ôi, tấm thân trắng trong ngày nao
Đã chết mòn—
Đã hết còn vết thương rỉ máu.

Quên cho con đi.
Quên cho con đi—
Đứa con của tình yêu mẹ với bố,
Đừng nhớ đến số phận
Người con gái
Chết trong chiếc công quan tài.

Quên cho con đi.
Quên cho con đi—
Đứa con của ngày xưa mẹ với bố,
Đừng nhớ đến số phận
Người vừa thoát thai
Trong chiếc công quan tài.

ianbui
01.11-2019

dựa theo “Dido’s Lament” của Henry Purcell (1659-1695) và “text messenger” của Phạm thị Trà My (1993-2019)

When I am Laid in Earth

  • from “Dido and Aeneas”

When I am laid in earth
May my wrongs create
No trouble in thy breast
Remember me, but
Ah… forget my fate!

Henry Purcell