NGƯỜI Ở LẠI

TÂM S NGƯỜI LI TRONG THƠ LÊ ĐÌNH HNH VÀ TH LC

   

1LDHanh

Châu Thch

Sau cuc chiến dài 20 năm gây ra biết bao nhiêu tang tóc cho đt nước Vit Nam. Đến tháng 4 năm 1975, phe min Nam thua, phe min Bc thng. Nhng chiến binh ca quân đi min Nam, lính thì cải tạo ngắn ngày rồi tr li đi thường sinh sng, quan thì t gi v con lên núi cao ci to nhưng thc cht thì mang mt kiếp sng tù binh, lao đng khổ sai phá rng đ trng trt, đn cây ly g trong điu kin khó khăn, đói kh. Có k vài năm, có k trên mười năm lao dịch khổ sai. Thế ri đến mt ngày h được “phóng thích”  được tr v vi gia đình. Mt s trong h khi tr v, đã theo chân nhng đoàn người vượt biên, vượt bin đào tẩu vượt thoát  ri b quê hương và may mn được đt chân đến đt người. Mt s khác, hnh phúc hơn, được s tha thuân ca hai phía cho h ri b quê hương hp pháp, tái đnh cư nhiu min  khác nhau bên tri Âu M . Xâu s hơn là nhng người li, h có cm tưởng mình như nhng con chim trong lng, du đó là lng son.  nhng con chim đó còn b mang trên c mình chiếc vòng rt nng, đó là cái  Lý lch ba đi: đi h, đi con h và đi cháu h. H mng cho bn  được ra đi, như con chim tung cánh bay v miền đất hứa mà nó yêu thích, nhưng tt nhiên trong lòng  cũng có mt nỗi buồn trỉu nặng. H cm thy xót xa bi nhn thy s bt công làm đè nng tâm hn. Cùng mt hòan cnh, cùng mt kiếp nn mà người thì được ưu tiên, người thì b bc đãi. Lê Đình Hnh và Thế Lc là hai sĩ quan trong quân đi min Nam b li. H là thi nhân. H có nhng bài thơ cht cha tâm s mà đc nó, ta hiu được phn nào nhng gì xy ra trong lòng h. Trước hết hãy đc bài thơ “Vòng Đi” ca Lê Đình Hnh:
 
Vòng Đi
Người b ta đi- ta b người… li
Ni bun riêng “thân nga đã xa by”
Mây còn nh quay v thăm đnh núi
Còn người…như là gió heo may
 
Nh mà chi núi đi đã khut
Tiếc mà chi mt gánh b bên đường
Anh cun c – xếp giáo – buông cương
Tôi đt áo, tro tàn nay đã lnh
 
Sông ngày xưa chia thành trăm nhánh
Người sông xưa vt gánh mng bên tri
Mt vòng đi có được my vòng chơi?!
 Lê Đình Hạnh
Đi tượng ca bài thơ là “Người”. Đc thơ ta biết Người có th là mt chiến hửu nào đó thân thiết vi anh năm xưa. “Người” cũng có th ám ch cho tt c các chiến hu ca quân đi Min Nam đã b anh ra đi trong dầu sôi lửa bỏng.
Bài thơ được ni tiếp bng nhng câu thơ u un, cht cha ni bi quan cùng cc. Nhà thơ nói như bt cn, nói như b hết nhưng tht ra không b được mt điu gì. TRong thâm tâm Lê Đình Hnh biết bn mình có lý do nên li trách móc tht là nh nhàng, ct ch đ bày t tm lòng thương nh ca k li vi người đi xa như trong thơ Tn Đà mà thôi: “ Nước đi, đi mãi non còn trông theo”. Chữ “bỏ” trong thơ Lê Đình Hạnh chỉ để nhấn mạnh một sự hy sinh bắt buộc mà lòng đau dạ xót vô cùng. Sự “bỏ” đó cũng giống sự sang sông đầy đau khổ của chành trai trong “Tống Biệt Hành”, thơ Thâm Tâm:
 
“Người đi? Ừ nhỉ, người đi thực!
Mẹ thà coi như chiếc lá bay …
Chị thà coi như là hạt bui…
Em thà coi như hơi rượu cay!”
 
 Tht ra. Lê Đình Hnh ch mượn c trách người, đ khóc cho vơi nhng cht cha trong lòng. Anh khóc cho s “Cun c – Xếp giáo – Buông cương”. Anh khóc cho “Sông ngày xưa chia thành trăm nhánh/ Người ngày xưa vt gánh mng bên tri”.
Bài thơ tuy ngn, kh cui cùng ch có ba câu, ba câu thơ như ct ngn cuc đi, như ct ngang suy tư, li có tác dng kéo lê ni niềm ca mt kiếp sng trin miên trong u un, dn co  mt triết lý sng đích thc vi s phi lý, vô nghĩa trong cõi đi ny.
 
Nhà thơ Thế Lc là bn ca Lê Đình Hnh. Cm kích bài thơ ca bn mình, anh sáng tác mt bài thơ gn như ha theo, đ gi thêm vào đó nhng ni nim nm trong sâu thm ca con tim mình:
 
Li Người Li
 
Người đã ra đi
Ta ngm ngùi li
Bun chao ôi, chim Nhn đã xa by
Chim có lúc bay v thăm đnh núi
Chuyn ngày xưa như áng mây trôi
Nh mà chi, tic tàn rượu hết
Tiếc mà chi áo trn b bên đường
Cung kiếm đi trai mã chiến buông cương
Chiến bào đt tro tàn nay đã lnh
“ Sông ngày xưa chia làm trăm nhánh”
“Người ngày xưa vt gánh mng bên tri”
Ta mt mình c qun b cuc chơi
Lòng trĩu nng u hoài nghe ray rc
Người ra đi có bao gi tnh thc !
Mt ln thôi, nhc nh chuyn ngày xưa
Mt ln thôi, như nng sm chiu mưa
Như mt ch đ v Người hôm y
…Sông vn chy và trong ta vn vy.
 Thế Lộc

1TheLoc

Có th nói rng hai tâm hn Thế Lc và lê Đình Hnh đng điu vi nhau. H là tri k nhau vì cùng mang chung mt nim đau, cùng cht cha mt tâm s bun vn vương lê thê trong cuc sng. Tuy thế h vn có cái khác nhau.

Khác ch tiếng thơ ca Lê Đình Hnh nghn ngào còn tiếng thơ ca Thế Lc thì c gi li nim kiêu hãnh trong lòng. Lê Đình Hnh mun b hn nhưng mà vn nh. Thế Lc thì không mun quên quá kh mà mun nh hoài. Khi nhà thơ hi  “Người ra đi có bao gi tnh thc/ Mt ln thôi,  nhc nh chuyn ngày xưa/ Một lần thôi, như nắng sớm chiều mưa / Như một chỗ để về Người hôm ấylà anh mun nói vi bn mình kẻ chiến thắng lập những đài tưởng niệm để tưởng nhớ các chiến sỉ trận vong của họ, còn ta,  kẻ thua cuộc không có quyền làm điều đó thì hãy lập những đài tưởng niệm trong tim mình để nhớ những đồng đội đã ngã xuống trên chiến địa, nghiã là chính anh mun nh, không quên mt thu hào hùng, tuy rng trên ming anh vn nói “Nh mà chi, tic tàn rượu hết/ Tiếc mà chi áo trn b bên đường”.
Lê Đình Hnh bun cho người ra đi bin bit như ngn gió heo may mt ln thi qua ri xa mãi. Còn Thế Lc u hoài nhìn lại cuộc chiến đã đi qua mà bun cho thân phận một đời người,   nhà thơ nhìn lại quá kh “trôi đi như áng mây”, cái quá kh vàng son không quay v mà tương lai đ v, bóp nát  mt đi người đang dn xé trong lòng.
”Li người li” ca Thế Lc có đon kết tròn tra. Điu đó chng t trong anh đã chiêm nghim và chp nhn nhng gì đã đến và đã đi. Nhà thơ mun gi điu đó mãi mãi trong dòng sông ký c ca mình đ làm mt ni đau mà có khi, ni đau đó làm cho mình trường đi hơn, ln hơn trong cuc sng và tâm hn.   
 
Cuc chiến đã qua lâu ri. Chiến bào đt ngày y thành tro tàn nay đã lnh. Người ra đi nơi ưu ái, d dàng đ viết tt c nhng gì mun viết. Người   li du sao cũng phi c sng hòa nhp. du kín tâm s ca mình vì còn s biết bao nhiêu h ly. Cm ơn đi, cm ơn thi cuc, nay người li có th th l ít nhiu tâm tư ca mình mà không ngi my nhng h ly li đến tiếp trong đi.
 
Hai bài thơ và bài viết ca Châu Thch ch mun gi vào đi mt chút tâm s đ người thng cuc, người thua cuc, người ra đi hiu thêm mt chút v người li ,đ thông cm nhau, yêu thương nhau vì cùng chung dòng máu Lạc Hồng đang chảy luân lưu trong huyết quản.  
                               Châu Thch   

 

Bộ sưu tập | Bài này đã được đăng trong Bien Soan, tho và được gắn thẻ , , . Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s