túi mật

tui mat 1Your Gallbladder

What It Does

Your gallbladder sits on the right side of your belly, below your liver. It’s a small organ, shaped like a pear, that holds a fluid called bile. This liquid, made in your liver, helps you digest fats and certain vitamins. When you eat, your body gets the signal to release it — through channels called ducts — into your small intestine.

Nhng gì nó làm

Túi mt ca bn nm bên phi bng, bên dưới gan. Đó là mt cơ quan nh, hình dng như qu lê, gi mt cht lng gi là mt. Cht lng này, được làm trong gan, giúp bn tiêu hóa cht béo và mt s vitamin nht đnh. Khi bn ăn, cơ th bn nhn được tín hiu đ gii phóng nó – thông qua các kênh gi là ng dn – vào rut non ca bn.

tui mat 2.png

Gallstones

The most common reason people have trouble with their gallbladder is gallstones. You get them when bile clumps together and forms solid masses. They can be as big as a golf ball, and you can have just one or several.

Si mt

Lý do ph biến nht khiến mi người gp rc ri vi túi mt là si mt. Bn nhn được chúng khi mt clumps vi nhau và to thành khi rn. H có th ln như mt qu bóng golf, và bn có th có mt hoc mt vài.

Types of Gallstones

Most stones are made of hardened cholesterol. But people with certain conditions like cirrhosis and sickle cell disease are more likely to have another kind called pigment stones. These are made of bilirubin — a brownish yellow compound your liver makes when it breaks down old red blood cells.

Các loi si mt

Hu hết các loi đá đu được làm bng cholesterol cng. Nhưng nhng người có các tình trng nht đnh như xơ gan và bnh hng cu hình lưỡi thì thường có mt loi khác gi là đá sc t. Chúng được làm bng bilirubin – mt hp cht màu nâu vàng mà gan bn to ra khi phân hy các tế bào hng cu cũ.

Cholecystitis

If a gallstone gets into a duct and keeps bile from flowing out, your gallbladder can get inflamed. That’s called cholecystitis, and it can lead to nausea, vomiting, and belly pain. Bacteria also can cause it. You can tell you’re having gallbladder trouble by where it hurts: the upper right part of your belly. It might get worse when you take deep breaths, and you may also feel an ache in your back or right shoulder blade

Viêm túi m
t

Nếu si mt rơi vào ng dn và không chy ra mt, túi mt ca bn có th b viêm. Đó gi là viêm túi mt, và nó có th dn đến bun nôn, nôn ma, và đau bng. Vi khun cũng có th gây ra. Bn có th cho biết bn đang gp rc ri mt túi nơi nó đau: phía trên bên phi bng ca bn. Nó có th tr nên ti t hơn khi bn hít th sâu, và bn cũng có th cm thy đau lưng hoc lưỡi phi ca bn

nurse drawing blood from male patient

If You Think You Have a Problem

Your doctor will examine you and might want to take a sample of your blood to look for signs your body is fighting an infection. You probably will have an imaging test, like an ultrasound. It uses sound waves to make detailed images of your gallbladder. Your doctor also might want an X-ray of your belly or other blood tests to see how well your liver is working.

Nếu Bn nghĩ Bn có vn đ

Bác sĩ s kim tra bn và có th mun ly mt mu máu ca bn đ tìm kiếm các du hiu cơ th bn đang chiến đu vi mt nhim trùng. Bn có th s có mt bài kim tra hình nh, ging như siêu âm. Nó s dng sóng âm thanh đ to hình nh chi tiết v túi mt ca bn. Bác sĩ ca bn cũng có th mun chp X-quang bng hoc các xét nghim máu khác đ xem gan ca bn đang hot đng tt như thế nào.

Treatment for Cholecystitis

Some gallstones never cause problems and can be left alone — they’re called “silent.” But if you have symptoms, your doctor may recommend surgery, called cholecystectomy, to take out your gallbladder. You’ll be fine without it — the bile your liver makes will flow straight into your intestine.

Điu tr viêm túi mt

Mt s si mt không bao gi gây ra vn đ và có th đ li mt mình – chúng được gi là “im lng”. Nhưng nếu bn có các triu chng, bác sĩ có th đ ngh phu thut, gi là foreclipectomy, đ ly túi mt ca bn. Mt gan bn s phát ra s chy thng vào rut.

Special Risks for Women

Researchers believe estrogen plays a role in gallstones. The female sex hormone can boost the amount of cholesterol in your bile. And pregnancy can cause a buildup of something called gallbladder sludge, a thick liquid your body can’t absorb easily.

Ri ro Đc bit cho Ph n

Các nhà nghiên cu tin rng estrogen đóng mt vai trò trong si mt. Hormon gii tính ca ph n có th làm tăng lượng cholesterol trong mt. Và s mang thai có th gây ra mt s tích t ca mt cái gì đó được gi là bùn túi mt, mt cht lng dày mà cơ th bn không th hp th d dàng

Family History

If someone in your family has had gallstones, your chances of getting them are higher. Mexican-Americans and Native Americans are more likely to have them than other people — the Pima tribe of Arizona has the highest rate of gallbladder disease in the world. Researchers think certain genes can raise the amount of cholesterol in bile.

Lch s gia đình

Nếu ai đó trong gia đình bn b si mt thì cơ hi nhn được h cao hơn. Người M gc Mê-hi-cô và người M bn đa có nhiu kh năng có h hơn người khác – b lc Pima ca Arizona có t l cao nht ca bnh túi mt trên thế gii. Các nhà nghiên cu nghĩ rng mt s gien có th làm tăng lượng cholesterol trong mt.

Obesity

If you’re overweight, your body may make more cholesterol, which means you’re more likely to have gallstones. You also may have a larger gallbladder that doesn’t work as well as it should. If you carry most of your weight around your waist rather than in your hips and thighs, that may also raise your chance of getting gallstones.

Béo phì

Nếu bn tha cân, cơ th bn có th làm cho cholesterol nhiu hơn, có nghĩa là bn có nhiu kh năng b si mt. Bn cũng có th có mt túi mt ln hơn không làm vic cũng như nó nên. Nếu bn mang phn ln trng lượng ca mình quanh eo ca bn hơn là hông và đùi ca bn, điu đó cũng có th làm tăng cơ hi b si mt.

You’ve Lost Too Much Too Fast

If you drop weight too quickly, you can be more likely to have gallstones, because weight loss surgeries and very low-calorie diets can be hard on your gallbladder. Cycling — losing and regaining weight over and over — also can cause trouble. The safest course is a slow one: Aim to shed fewer than 3 pounds a week.

Bn đã quên quá nhiu quá nhanh ( thay vì là… Bn đã “xung” cân quá nhanh..)

Nếu bn gim trng lượng quá nhanh, bn có th b si mt hơn, bi vì các cuc cai nghin gim cân và chế đ ăn ít calorie có th gây khó khăn cho túi mt ca bn. Đi xe đp – mt và ly li cân nng và hơn na – cũng có th gây rc ri. Khóa hc an toàn nht là chm: Mc tiêu gim ít hơn 3 pounds mi tun

What You Eat Matters

Foods high in cholesterol and fat can raise your chances of gallstones. And you’re more likely to have gallbladder issues if you don’t have much fiber in your diet or you eat a lot of refined carbohydrates like white bread and white rice.

Nhng gì bn ăn vn đ

Thc phm giàu cholesterol và cht béo có th làm tăng cơ hi si mt. Và bn có nhiu kh năng có vn đ túi mt nếu bn không có nhiu cht xơ trong chế đ ăn ung ca bn hoc bn ăn nhiu carbohydrate tinh chế như bánh mì trng và cơm trng.

Medications Can Play a Role

Birth control pills and hormone replacement therapy can raise your chances of gallstones because they have estrogen in them. Medicines called fibrates, which help lower your cholesterol, have been linked to gallbladder disease because they can raise the amount of cholesterol in your bile. 

Thuc có th đóng vai trò

Thuc nga thai và liu pháp thay thế hooc môn có th làm tăng cơ hi si mt vì chúng có cha estrogen trong đó. Các loi thuc được gi là fibrates, giúp làm gim cholesterol, có liên quan đến bnh túi mt vì chúng có th làm tăng lượng cholesterol trong mt.

Diabetes Connection

If you have this condition that affects your kidneys, you may have more of a kind of fat called triglyceride in your blood, and that can boost your chances of gallstones. Researchers also think your gallbladder may not react to your body’s signals the way it should and that can let bile build up.

Kết ni bnh tiu đường

Nếu bn có tình trng này nh hưởng đến thn, bn có th có nhiu cht béo hơn được gi là triglyceride trong máu ca bn, và điu đó có th làm tăng cơ hi si mt. Các nhà nghiên cu cũng nghĩ rng túi mt ca bn có th không phn ng vi tín hiu ca cơ th theo cách nó nên và có th đ mt dng lên.

Steps You Can Take

The risk of gallstones is higher once you’re past 40, but you can do a few things to help avoid them. Stay at a healthy weight, but don’t fast or go on crash diets. Eat plenty of fiber and good fats like olive and fish oil, and don’t eat much refined grain. Choose whole wheat instead of white bread, for example, and brown rice instead of white.

Các bước bn có th thc hin

Nguy cơ si mt cao hơn khi bn đã 40 tui, nhưng bn có th làm mt s vic đ tránh mc bnh này. trng lượng lành mnh, nhưng không nhanh hoc đi vào chế đ ăn kiêng. Ăn nhiu cht xơ và cht béo tt như du ô liu và du cá, và không ăn ngũ cc tinh chế. Chn toàn b lúa mì thay vì bánh mì trng, ví d như go lt thay vì trng.

 

Bộ sưu tập | Bài này đã được đăng trong Bien Soan. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s