Thụy Khuê: Vũ Khắc Khoan – Thành Cát Tư Hãn

Vũ Khắc Khoan: Thành Cát Tư Hãn

Tác Gỉa Thụy Khuê

 

Từ thần thoại (légende) đến huyền thoại (mythe) là cả một chặng đường dài. Những kịch tác gia cổ đại của Tây phương như Eschyle, Sophocle, Euripide… trong thời kỳ vàng son của bi tráng kịch (tragédie) đã để lại cho hậu thế không chỉ những tác phẩm mẫu mực về bi tráng kịch mà đằng sau những nhân vật ngoại khổ như Oedipe, Antigone… là mối tương quan giữa nhân sinh và môi trường sống, giữa nhân sinh và định mệnh… Ngoài ra, còn một thông điệp quan trọng nữa, là họ đã khai phá cách dùng câu truyện như một cái cớ, một prétexte, một thác ngôn, để nói về truyện khác. Họ đã chuyển hoá thần thoại thành huyền thoại.

Thấm nhuần sâu sắc tinh thần bi tráng kịch cổ điển Tây phương, Vũ Khắc Khoan trong màn giáo đầu vở Thành Cát Tư Hãn, viết năm 1962, đã nhắc đi nhắc lại hai lần:

“Thành Cát Tư Hãn chỉ là một cái cớ “. Bởi vì ông không trình bày nhân vật Thành Cát Tư Hãn như một khuôn mặt lịch sử mà ông mượn tình thế của Thành Cát Tư Hãn để nói đến những việc khác, ông đã đẩy Thành Cát Tư Hãn từ tư thế lịch sử sang tư thế bi tráng kịch. Và Thành Cát Tư Hãn trở thành một trong những vở bi tráng kịch đầu tiên của Viêt Nam viết theo đúng truyền thống tragédie của Hy Lạp.

Bi tráng kịch hay nói gọn là bi kịch, tragédie, khác với thảm kịch, drame. Nếu thảm kịch chỉ là trò chơi của sự tình cờ, những tình tiết éo le trong thảm kịch có tính chất tai nạn, thì bi kịch gạt bỏ tính chất tình cờ, những gì xẩy ra trong bi kịch có thể đoán trước được, bởi nó là hệ quả của định mệnh. Trong bi kịch, tất cả được điều chỉnh theo logique khốc liệt của định mệnh, la fatalité. Cái chết của Thành Cát Tư Hãn, cũng như cái chết của Antigone, là tất yếu, là fatale, là không thể tránh được.

Vì vậy, ngay trong màn giáo đầu. Vũ Khắc Khoan cho biết: “Thành Cát Tư Hãn đã chết”.

Theo chính sử, thì Thành Cát Tư Hãn chết ở Tây Hạ, có thể chết do những vết thương ngã ngựa, sau khi chinh phục Tây Hạ. Trong kịch của Vũ Khắc Khoan, đó là một cái chết bí mật không biết tại sao.

Nhưng cái chết của Thành Cát Tư Hãn cũng chỉ là một cái cớ, một thác ngôn về thân phận con người đối chất với định mệnh. Một thác ngôn về sự đầu hàng của kẻ chiến thắng trước những oan hồn chiến bại. Một thác ngôn về tội ác và trừng phạt

*

Vở kịch trình bày cuộc đối đầu tay ba giữa Thành Cát Tư Hãn, vị Đại hãn bách chiến bách thắng Mông Cổ, với Cổ Giã Trường, đại tướng Tây Hạ cũng là kẻ chiến bại. Và Sơn Ca, em ruột Cổ Giã Trường, người nghệ sĩ, kẻ tự do, không tham dự cuộc chiến. Tác phẩm là một thác ngôn về sự đối đầu tay ba giữa chiến thắng, chiến bại và nghệ thuật

Bối cảnh được mô tả như sau:” Lúc bấy giờ quân Mông Cổ đã chiếm xong Tây Hạ. Tại ngoại thành kinh đô Tây Hạ, thượng lưu sông Hoàng Hà, nơi hạ trại của quân Mộng Cổ. Trong lều Thành Cát Tư Hãn (…). Màn mở lên, nắng quái một chiều cuối đông hắt vào lều (…). Trên ngai sừng sững, lầm lì, khốc liệt và hầu như vô giác là Thành Cát Tư Hãn”. (trang 31). Và đây là chân dung tinh thần vị đại hãn: “Ta không biết chữ. Đối với ta, một cuốn sách quý là một cuốn sách trắng tinh không chữ. Một cuốn sách yên lặng, yên lặng và bát ngát như đêm nơi sa mạc. Yên lặng như một người đàn bà đẹp phục tòng” (trang 36).

Đại hãn biểu trưng sự thực thứ nhất: Bạo lực luôn luôn mù chữ.

Đại hãn không biết yêu. Tình yêu đối với đại hãn là sự chiếm đoạt. Đại hãn có trong tay Giang Minh, công chúa Tây Hạ, đẹp tuyệt trần. Nhưng đại hãn tự hỏi: “Tình yêu là cái quái gì? Đối với ta, chỉ có một thắng một bại. Đó là tình yêu. Kẻ bại phải phục tòng người thắng. Đó là tình yêu”. (trang 52).

Đại hãn biểu trưng sư thật thứ nhì : Bạo lực không biết yêu.

Đại hãn biểu dương quyền năng tuyệt đối: “Thượng đế chính là ta. Nhà ngươi hãy mở rộng mắt mà nhìn: Trùng trùng điệp điệp là đại quân Mông Cổ, trùng trùng điệp điệp dưới lá cờ cửu vĩ của ta. Một triệu người như một. Ta xuống một lệnh. Một triệu người cúi đầu dưới lệnh của ta. Ta bảo tiến là tiến. Ta cho sống được sống. Ta bắt chết phải chết. Ta là trời, ý ta là ý trời” (trang 53).

Đại hãn biểu trưng sự thực thứ ba : Quyền uy tuyệt đối luôn luôn gắn liền với bạo lực.

*

Một quyền uy, một bạo lực như thế. Nhưng chỉ có một câu hỏi, một mục đích, một hoài vọng duy nhất, mà không thể thoả mãn được, đó là:

“Ta muốn gặp mặt Cổ Giã Trường” (trang 42).

“Ta muốn biết Cổ Giã Trường hiện giờ ở đâu” .

Nếu cần giết hết loài người trên Đất Liền để biết được điều đó thì… ta cũng vẫn sẵn sàng” (trang 45)

Hiện Cổ Giã Trường ở đâu? Ta không thể xua quân đuổi theo một cái bóng (trang 49)

Sào huyệt Cổ Giã Trường ở đâu? Tả ngạn hay hữu ngạn Hoàng Hà? (trang 50)

Cổ Giã Trường hiện ở đâu? Cổ Giã Trường hiện ở đâu?

Một quyền uy, một mãnh lực như thế, mà suốt đời chỉ có một nỗi sợ duy nhất là cái chết: “Không ai! Không ai thoát được cái chết. Có sống tất có chết, đó là thông lệ của tạo hoá. Mà tạo hoá… tạo hoá là cái gì? Một mai, không còn ta nữa, thì ai sẽ thay ta mà ngồi trên ngai vàng Mông Cổ? (…) Tất cả những quãng đất mênh mông mà ta nhọc nhằn chiếm giữ, rồi sẽ chia năm sẻ bẩy. Tất cả hùng binh tuớng mạnh của ta sẽ tan rã” (trang 66)

“Bẩy mươi năm trường đâm chém, diệt từng nước, đốt phá từng miền… Để làm gì? Chết! Mục nát với cỏ cây! Không… ta cần phải sống mãi mãi. Ta phải trường sinh bất tử” (trang 70).

Cái chết là nỗi ám ảnh không ngừng, là sự đợi chờ, là Godot, là con dao của định mệnh mỗi ngày mỗi khứa thêm một chút vào cái vết thương của Thành Cát Tư Hãn, kẻ chiến thắng trong chiến tranh, nhưng không thoát khỏi định mệnh, bởi vì, như lời Sơn Ca: “Nhà ngươi vốn chỉ biết dùng cái chết để đãi thiên hạ. Tất nhiên… nhà ngươi lại gập cái chết. Nhà ngươi không nên phàn nàn” (trang 177)

*

Trực diện với Thành Cát Tư Hãn uy nghi và khốc liệt là Sơn Ca, cuồng sĩ Tây Hạ, em ruột Cổ Giã Trường. Và đây là diện mạo Sơn Ca: “Đó là một chàng trai nhỏ tuổi, thân hình gầy guộc, bước đi lểnh khểnh như chiếc nai tơ, trán cao mà móp như chúa nhiều ý nghĩ kỳ dị, mắt nhìn sâu thẳm vào cuộc đời, khoé mằt lúc uất ức lúc chán chường cũng lại có khi loé lên ranh mãnh, miệng cố nhếch mép, tiếng cười tuy muốn hồn nhiên nhưng môi mím lại, nét cười héo hắt mỉa mai. Sơn Ca không đẹp nhưng không thường” (trang 78).

Và đây là cuộc đối thoại giữa ông già ái quốc Tây Hạ và Sơn Ca:

Ông già Tây Hạ:

” Nhà ngươi nên cảm tạ trời đất. Nhà ngươi sắp được vinh dự hy sinh.

Sơn Ca:

Hy sinh! Hy sinh là một danh từ quan trọng. Thưa lão trượng, hy sinh cái gì và… cho cái gì?

Ông già: Hy sinh cuộc sống ti tiểu của mình cho một cái gì cao siêu, trường cửu” (trang…)

Nhưng quan niệm của Sơn Ca khác hẳn ông già Tây Hạ, chàng nói:

“Lịch sử! Lại một danh từ quan trọng! Lịch sử là vật sở hữu riêng của những người già (…) của những bậc danh nhân, của những nàng liệt nữ (…) Vãn sinh vốn không ưa làm danh nhân, tính lại rất ghét anh hùng (… ) chính bởi vãn sinh biết chắc lão trượng đang mong được chết (…) vậy thì mượn một lưỡi đao Mông Cổ mà chết, đối với lão trượng, tuổi hạc đã cao rồi, tính kỹ cũng không thiệt mấy… Mà chắc chắn lại chiếm được một chỗ ngồi thoải mái trong lịch sử (…) Thương thay cho quân Mông Cổ, tự nhiên lại lội đến đây, đâm đâm, chém chém, để chỉ làm giầu thêm cho lịch sử thiên hạ! (…) Không có cuộc sống nào đáng sống cả. Lỡ sống thì đành nhận cuộc sống. Nhưng phải tìm lấy một cách sống riêng biệt cho mình. Sống anh hùng, sống liệt nữ cũng là một cách sống(…) vãn sinh không có tài bắt chước. Vãn sinh không muốn làm một thứ tượng đất đúc khuôn, dầu là khuôn vàng” (trang 81-82- 83).

Sơn Ca đã chinh phục vị đại hãn bằng những hình ảnh lung linh của cuộc đời bình an, một cuộc đời không đâm chém, một cuộc đời xa cõi chết.

Đó là những hình ảnh của “một người đàn bà. Một ánh lửa bếp rung tinh. Một dải mây trắng vắt vẻo ngang đèo. Một thoáng gió lọt kẽ lều. Một đàn cừu trắng nõn. Một cánh đồng cỏ mọc mượt xanh. Một tiếng sáo mục đồng” (trang 96).

Sơn Ca đã dạy cho vị đại hãn dư vị của cuộc sống, hạnh phúc của những phút giây hưởng thụ một tia nắng, ngắm một bóng mây, đón một ngọn gió, cảm khoái thiên nhiên, sống với âm thanh và màu sắc, sống với tình yêu, sống cuộc sống bình thường, an nhiên, tự tại.

Nhưng tất cả đều đã quá muộn. Vị đại hãn chỉ dừng lại vài phút, trong cảm thông với Sơn Ca, để hát lại tiếng hát mục đồng của mình thời niên thiếu. Phút cảm thông chấm dứt. Thành Cát Tư Hãn trở lại với sứ mệnh chém giết, với nỗi ám ảnh siêu hình, với cuộc chiến trường kỳ giữa thắng và bại.

*

Phản diện với đại hãn, kẻ vừa san bằng Tây Hạ, là Cổ Giã Trường, kẻ vắng mặt, kẻ chiến bại, Cổ Giã Trường, Đại tướng Tây Hạ, một thứ Godot-Beckett.

Cổ Giã Trường, theo lời kể lại, diện mạo như sau: “Người cao và thẳng như cây dừa sa mạc. Vai như vai con gấu núi. Tay vươn ra như tay vượn. Mũi thẳng như trái mật treo. Đôi lông mày là hai nét mác. Đôi mắt sáng ngời như sao Hôm sao Mai ” (trang 41)

Người tinh mắt có thể nhận ra: đây cũng là một diện mạo của Thành Cát Tư Hãn. Cổ Giã Trưòng là âm bản, là linh hồn của Thành Cát Tư Hãn. Bởi diện mạo của vị anh hùng và kẻ cướp nước cùng chung một nét: đó là nét của tử thần. Mỗi lần có tin Cổ Giã Trường sẽ đến, là có một cái chết đến với Thành Cát Tư Hãn. Cổ Giã Trường, đại tướng Tây Hạ không xuất hiện, nhưng trong bóng tối, chặt dần chân tay của Thành Cát Tư Hãn: Lần thứ nhất là cái chết của Thái Tử Tây Hạ, kẻ sắp sửa ra đầu hàng Thành Cát Tư Hãn. Lần thứ nhì: Thủ cấp của Lý Tư, quân sư của Thành Cát Tư Hãn. Lần thứ ba: Đầu lâu của Truật Xích Hãn, con trai của Thành Cát Tư Hãn. Và lần cuối cùng là thủ cấp của Dương Bân, đại tướng của Thành Cát Tư Hãn.

Cổ Giã Trường trở thành một thứ định mệnh nghiệt ngã, một kẻ báo thù, một độc dược vô hình, đã nằm trong cơ thể của đại hãn. Một thứ oan hồn, vật vã và hạnh hạ. Một thứ mệnh trời siêu hình mà Thành Cát Tư Hãn không không chế nổi. Cổ Giã Trường là sự tự hủy của những anh hùng bách chiến bách thắng. Một thứ lương tâm mờ ám, thâm sâu, vô hình, tưởng như không có, nhưng vẫn hiện diện, nó là bản ngã của sự hiếu sát, chính nó đã đục khoét tâm linh và thể xác của người anh hùng. Nó nấp đằng sau những chiến thắng, nó cũng là sự thất bại thê thảm của mỗi chiến thắng, không thể cứu vãn được, bởi nó là sự chết, bạt ngàn xác chết mà mỗi chiến thắng đem lại.

Thành Cát Tư Hãn, kẻ bách chiến bách thắng, đã mang trong người ngàn vạn xác chết ấy, ngàn vạn viên độc dược ấy, cho nên cái chết của Thành Cát Tư Hãn tất yếu phải đến. Một sự chết chậm, chết dần, chết trong đợi chờ, và cái chết ấy còn khốc liệt ngàn lần hơn, cái chết gươm giáo, chết tức thời của vạn sinh linh, trong những cuộc chinh phạt mà Thành Cát Tư Hãn là tác giả. Thành Cát Tư Hãn đi vào huyền thoại ở chỗ đó. Bởi Thành Cát Tư Hãn không chỉ là một cá nhân đơn lẻ. Không chỉ là một nhân vật lịch sử đơn lẻ. Không chỉ là một anh hùng đơn lẻ. Mà Thành Cát Tư Hãn chính là định mệnh của bạo lực.

 Thụy Khuê

Paris, tháng 8/2008

Nguồn: http://thuykhue.free.fr/stt/v/VKKhoan-ThanhCat.html

 

 

 

* * *

Nhân vật

 

Nhân vật có mặt trên sân khấu:

 

(Màn Giáo Đầu,trích đoạn, từ vớ kịch Thành Cát Tư Hãn, Vũ Khắc Khoan)

Thành -Cát Tư- Hãn, Đại Hãn Mông- Cổ

Dương- Bân , Đại tướng Mông- Cổ

Thúc -Bột- Đào, Đại tướng Mông- Cổ

Giang- Minh, Công chúa Tây- Hạ

Sơn- Ca, Người Tây-Hạ, em ruột Cổ -Giã -Trường

Một ông già Tây -Hạ

Một thiếu phụ Tây- Hạ và con

Chu? quán, người Tây- Hạ

Ba người khách bộ hành

Một vài viên tướng Mông -Cổ

Một vài tên quân Mông- Cổ

Một vài nữ tì Tây -Ha..

Nhân vật không có mặt trên sân khấu:

Cổ -Giã- Trường, người yêu của Giang- Minh

Thái tử Tây- Hạ

Truật -Xích-Hãn, con trai trưởng của Thành Cát Tư Hãn

Lý Tử, quân sư của Thành-Cát- Tư- Hãn

Màn giáo đầu

Tiến bán thế kỷ XIII. Trong một cái quán dựng tại thươ.ng-lưu sông Hoàng Hà, nơi ngã ba biên giới Tây-Hạ và những con đường sa mạc mênh mang, quán tạm trú của khách bốn phương dừng chân sửa soạn những cuộc viễn hành.

Chính giữa quán, phía trong cùng, là cửa ra ngoài, khép kin. Đồ đạc thô sơ: một vài chiếc ghế gỗ vây quanh một đống lửạ

Màn mở lên vào một buổi tối cuối đông,bóng đêm mênh mang, tiết trời giá la.nh-tuyết sắp tan ở những đỉnh núi miền Tây.

Người chủ quán bó gối ngồi lặng tại một góc lều. Quanh đống lửa là ba người khách bộ hành, ánh lửa chập chờn tối tăm trên những khuôn mặt sạm đen.

Tiếng củi nổ ròn tan, tiếng gió rít lọt kẽ cửa, không khí gian quán tĩnh mịch, ấm cúng. Yên lặng kéo dài một lát, rồi..

Người bộ hành thứ nhất:

Vươn vai

Ấm quá nhỉ…

người bộ hành thứ hai:

Chả bù với lúc nãy, khi qua sông Hoàng Hà..

Người bộ hành thứ ba:

Cuối đông mà sao rét quá vậy…

Người bộ hành thứ nhất:

Tuyết sắp tan… (với người thứ hai) Bác đi đầu

người bộ hành thứ hai:

Tôi có việc phải tới Quốc-Lăng.

NgườI bộ hành thứ nhất:

Kinh đô Hồi Hồi? May quá.. tôi cũng tới đó. Đường xa gặp bạn đồng hành.. Còn gì vui bằng? (với người thứ ba) Còn bác?

NgườI bộ hành thứ ba:

Tôi sẽ đi với hai bác một quãng đường. Tôi rẽ phía Ba-Tư…

Người thứ nhất đặt lại mấy thanh củi.

người bộ hành thứ hai:

Sắp hết củi… (Quay lại). Ông quán! Còn củi nữa không, ông quán?

Người chủ quán lặng lẽ đi ra một góc lều rồi ôm lại một bó củi, đặt xuống cạnh đống lửa.

Người chủ quán:

Quý vị còn cần gì nữa không?

Người bộ hành thứ nhất:

Cám ơn ông quán, thôi thế là đủ.

người bộ hành thứ hai:

Ông quán ở đây có một mình thôi à?

Người chủ quán:

Vâng, một mình!

người bộ hành thứ hai

Không sợ à?

Người chủ quán:

Ngạc nhiên.

Sợ gì?

Người bộ hành thứ nhất:

Nơi đây hẻo lánh…

người bộ hành thứ hai:

Ông không sợ cướp à?

Người chủ quán

Lão có gì đâu mà sợ cướp?

Người bộ hành thứ nhất:

Thế… mấy tháng trước quân Mông Cổ đến đây ông có bị lôi thôi gì không?

Người chủ quán:

Họ bắt đóng thuế. Có thế thôi!

Người bộ hành thứ nhất:

Xong rồi ông quán ơi! Quân Mông Cổ rút hêt rồi!

người bộ hành thứ hai:

Thành Cát Tư Hãn chết rồi, ông quán không biết gì ử

Người chủ quán:

Lão không được biết.

Người bộ hành thứ hai:

Chết rồi. Chết được vài hôm nay. Chết thật rồị

Người chủ quán:

Thế chết ra sao? Quý vị có biết không?

người bộ hành thứ hai:

ờ mà hắn chết ra sao nhi??

Người bộ hành thứ nhất:

Cổ tướng quân đâm chết mà!

Người chủ quán

Cổ tướng quân, có phải Cổ Giã Trường không?

NgườI bộ hành thứ nhất:

Đúng rồi. Toàn dân Tây-Hạ nổi lên, vây chặt trại quân Mông Cổ. Cổ tướng quân một mình, một ngựa, vượt qua hàng ngàn ngọn mác. Tướng quân tiến thẳng vào trước ngai vàng Thành Cát Tư Hãn. Tướng quân vung kiếm…

Người bộ hành thứ ba:

Sao tôi lại nghe nói chính Giang Minh đã ám sát Thành Cát Tư Hãn..

Người bộ hành thứ hai:

Giang Minh là ai, hở bác?

Người bộ hành thứ nhất:

Giang Minh mà bác không biết à?

ngườI bộ hành thứ hai:

Thì không biết mới phải hỏi. Tôi có phải người vùng này đâu.

Người bộ hành thứ nhất:

Thế dễ tôi là người vùng này à?

Người bộ hành thứ ba:

Ở đây trừ ông quán ra, còn thì đều là người xa lạ. Tôi ở miền Trung Nguyên.

Người bộ hành thứ nhất:

Nhưng…Giang Minh, Giang Minh thì tôi biết.

Người chủ quán:

Giang Minh là công chúa Tây Hạ.

Người bộ hành thứ nhất:

Đúng đó! chính mắt tôi đã được trông thấy Công Chúa một lần. Trời Phật ơi! Sao mà lại có người đẹp đến như thế! Đẹp hơn sao trên trời! Giang Minh, Cổ Giã Trường, thật là trai tài gái sắc,..

NgườI chủ quán:

Nhưng có đích là Công Chúa đã ám sát Thành Cát Tư Hãn không?

Người bộ hành thứ nhất:

Người ta nói rằng chính Cổ Giã Trường,..

NgườI bộ hành thứ hai:

Người ta là ai mới được chứ?

Người bộ hành thứ nhất:

Người ta là người ta! Người ta là người đi đường. Họ kể cho tôi nghe lúc ban chiều, lúc qua sông. Bác không biết thì ngồi yên mà nghe. Đừng căn vặn nữa!

Người bộ hành thứ Hai:

Thế mà lúc nãy cứ kể vanh vắch… Nào là Cổ Giã Trường phi ngựa, nào là Cổ Giã Trường vung kiếm, cứ như là đích mắt trông thấy!

NgườI bộ hành thứ nhất:

Ô hay, cái bác này…

Người bộ hành thứ Hai:

Theo ý tôi thì không phải Cổ Giã Trường.

Người bộ hành thứ nhất:

Thế thì ai nào.

Người bộ hành thứ Hai:

Mà cũng không phải Giang Minh…

Người bộ hành thứ nhất:

Thế thì ai? Bác nói thử tôi nghe xem nào? Hay là bác rồi! Hay chính bác đã vặn cổ Thành Cát Tư Hãn? Đúng rồi…

Ngưới thứ nhất cất tiếng cười ngặt nghẽo. Một lát sau.

Thế nào? Ý bác thế nào

Người bộ hành thứ Hai:

Gìọng giỗi

Bác cười xong chưa

Người bộ hành thứ ba:

Bác cứ nói đi. Mỗi người một ý chứ?

Người bộ hành thứ Hai:

Theo ý tôi thì Thành Cát Tư Hãn phải tự vẫn.

Tất cả

Ồ…

Người bộ hành thứ Hai:

Đúng chứ!… Giả thử bác là Thành Cát Tư Hãn thì bác có chịu ngồi yên để cho người ta đâm, người ta chém không nào?

Yên lặng.

Người chủ quán:

ờ…thế ra vẫn chưa ai rõ hắn chết ra sao nhỉ? Rắc rối thật.

Người bộ hành thứ nhất:

Sao lại rắc rốỉ

Người chủ quán:

Lão biét đóng thuế cho ai bây giờ?

Chưa ai kịp trả lời thì cửa lều bỗng mở toang, gió lùa qua ngưỡng cửa, một người thanh niên thân hình gầy guộc, vai đeo khăn gói,tay cầm chiếc gậy. Chàng đứng sững, mắt trừng trừng nhìn thẳng mà như chỉ thấy bóng đen dày đặc.

Người thanh niên:

Có ai đây không?

Người chủ quán:

Nhà ngươi không nhìn thấy hay sao mà phải hỏi? Nhà ngươi muốn hỏi aỉ

Người bộ hành thứ nhất:

Đóng cửa lại chứ! Gió rét quá!

Người thanh niên:

Tôi muốn xin nghỉ nhờ một đêm nay, sớm mai lại lên đường, có được không?

Người chủ quán:

Sao lại không được? Đây là quán trọ.

Người thanh niên:

Nhưng tôi không có tiền.

Người bộ hành thứ nhất:

Đóng cửa lại kìa!

Người thanh niên:

Đóng hộ cho tôi. Mắt tôi bỉ hỏng, không nhìn được nữa rồi

Người bộ hành thứ Hai:

Tội nghiệp, ngồi xuống đây mà sưởi cho ấm. Không có tiền cũng được. Ta còn tiền.

Người thứ hai đứng dậy, đi ra khép cửa rồi quay vào dắt tay người trẻ tuổi.

Ngồi xuống đây…

Người thanh niên sờ soạng, đặt khăn gói và gậy xuống đất, rồi ngồi xuống. Ánh lửa hắt vào một khuôn mặt hốc hác: vầng trán cao nhưng móp, đôi mắt chỉ còn là hai lỗ đen sâu hoắm, miệng héo hắt mỉa mai. Người thanh niên không đẹp nhưng khác thường.

Người bộ hành thứ ba:

Nhà ngươi ở đâu tới đây

Người thanh niên:

Tây- Hạ. Tôi vừa qua sông Hoàng Hà.

Người bộ hành thứ Hai:

Một mình?

Người thanh niên:

Một mình!

Người bộ hành thứ ba:

Nhà ngươi định đi đâu.

Người bộ hành thứ Hai:

Nếu nhà ngươi đi về phía Quốc Lăng…

Người bộ hành thứ ba:

Hay Ba Tư…

Người thanh niên:

Ba-Tư, Quốc-Lăng, phía Tây.

Người bộ hành thứ nhất:

Đúng đó!

Người bộ hành thứ Hai:

Nếu tiện đường thì đi với chúng ta…

Người thanh niên:

Xin cảm tạ các người. Tôi lại đi về phía khác, phía mặt trời mọc… Ánh mặt trời soi sáng cho tôi!

Yên lặng.

Người chủ quán:

ờ… không hiểu hắn chết ra sao nhi??

Rồi như bỗng nhớ ra, người chủ quán đặt tay lên vai người thanh niên.

Thế nhà ngươi có biết không?

Người thanh niên:

Giật mình

Biết gì?

Người chủ quán

Thành Cát Tư Hãn chết rồi, nhà người có biết không?

Người thanh niên:

Tôi biết!

Người chủ quán

Nhưng chết ra sao, nhà ngươi có rõ không? lúc nhà ngươi dời Tây-Ha….

Người thanh niên:

Tôi dời Tây-Hạ sáng nay, lúc mặt trời mọc, lúc tên quân Mông Cổ cuối cùng vượt khỏi sông Hoàng Hà, lúc phố phường treo kết hoa, tưng bừng sửa soạn đón rước Cổ Giã Trường và Giang Minh Công Chúa…

Người chủ quán:

Thế thì chắc nhà ngươi biết rõ… Nhà ngươi hãy kể cho lão nghe…

Người bộ hành thứ ba:

Ừ, nếu biết rõ thì kể đi

Người bộ hành thứ nhất:

Việc gì phải kể nữa, tôi biết…

Người bộ hành thứ Hai:

Bực mình

Bác biết, nhưng chúng tôi chưa biết. Cứ kể đi.

Người bộ hành thứ ba:

Đêm còn dài. Ông quán… cho thêm một ít củi nữa nào…

Trong khi người chủ quán đặt thêm củi vào đống lửa, trong khi đống lửa bùng cháy, tiếng củi nổ ran, thì người thanh niên yên lặng nhìn thẳng ra phía trước…

Người bộ hành thứ nhất:

Ừ… thì nghe… Nhưng tôi thì tôi chắc…

Người bộ hành thứ Hai:

Vội đặt tay lên vai người thứ nhất.

Yên nào!

Vì người thanh niên đã lên tiếng, giọng ấm vô cùng.

Người thanh niên:

Thật ra… Thành-Cát-Tư-Hãn cũng chỉ là một cái cớ…

Người bộ hành thứ nhất:

Cái gì?

Người bộ hành thứ Hai:

Ô hay, cái bác này! Ngồi yên mà nghe nào…

Người thanh niên:

Thành-Cát-Tư-Hãn chỉ là một cái cớ…

Tiếng gió bỗng rít mạnh hơn, làm át cả tiếng nói của người thanh niên. Người ta chỉ còn trông thấy mấy cái đầu chụm quanh đống lửa. Và từ từ..

(Màn Giáo Đầu,trích đoạn, từ vớ kịch Thành Cát Tư Hãn, Vũ Khắc Khoan)

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s